مطلب اوّل از مطالب سه‌گانه چيست ؟ مبحث علم اجمالى است كه پيرامون شبهات تحريميّه بحث مىكند ، يعنى كه شما علم اجمالى به اصل حرمت داريد و لكن مكلّف به برايتان مشكوك است كه اين مطلب خود داراى چهار مسئله است . نخستين مسئله از مسائل مطلب اوّل چيست ؟ شبههء موضوعيّه است ؟ چرا در باب علم اجمالى برعكس باب شك در اصل تكليف ، شبهات موضوعيّه را مقدّم آورده ؟ اين است كه : 1 - در اين باب ، شبهات موضوعيّه در كلام علما مشهورترند . 2 - نوع شبهات مقرونه به علم اجمالى نيز از قبيل شبهات موضوعيّه‌اند ، 3 - منشا شبهه امور خارجى است . پس درجهء اهميتشان بيشتر است . قبل از پرداختن به اصل بحث بفرمائيد علم به اصل تكليف بر چند نوع است ؟ بر سه نوع است : 1 - يا وجوبى متيقّن است بدين معنا كه اصل تكليف ، مقطوع به است و لكن واجب و مكلّف به ، مردّد است بين يكى از دو و يا چند امر . به عبارت ديگر : مكلّف به امرش دائر است ميان اين و آن ، فى المثل : نمىدانيم آيا ظهر واجب است يا جمعه ؟ و آيا قصر واجب است يا اتمام ؟ به عبارت ديگر اصل التكليف و يا اصل الوجوب مسلم است و لكن واجب و مكلّف به مشكوك و مردّد است . 2 - و يا حرمتى متيقّن است و لكن حرام يا مكلّف به مردّد است ميان اين و آن ، فى المثل : نمىدانم كه آيا اجتناب از اين مايع واجب است يا از آن مايع . به عبارت ديگر : آيا ارتكاب و شرب اين مايع حرام است و متعلّق تكليف مىباشد و يا ارتكاب مايع ديگر ؟ 3 - و يا اينكه وجوبى يا حرمتى مقطوع و مسلّم است ، منتهى اگر وجوب باشد به يك فعل تعلّق گرفته و اگر حرمت باشد به فعل ديگر تعلّق گرفته . خلاصه اينكه : علم اجمالى داريم كه يا اين شىء واجب است و يا آن شىء حرام است مثل دوران بين المحذورين . چه تفاوتى در اين‌گونه علم اجمالى با دوران بين المحذورين وجود دارد ؟ در اينجا متعلّق حكم دو شىء است و حال آنكه در آنجا وجوب و حرمت به شىء واحد تعلّق گرفته بود .